Była tu cerkiew – Puławy – Beskid Niski

Posted by

Puławy lokowane zostały jako wieś królewska Poława 20 marca 1572 r. na mocy przywileju króla Zygmunta Augusta na prawie wołoskim. Założono je na surowym korzeniu nad trzema potokami: Poława, Poławka i Kmiczowe. Zasadźcami byli szlachetni Iwanko i Michał Odrzechowscy z rodziny odrzechowskich kniaziów. W przywileju lokacyjnym jest mowa o jednym łanie na uposażenie popostwa i pięciu na uposażenie wójtostwa.

Mogli Odrzechowscy osadzać we wsi zarówno Polaków, jak i Rusinów. W tym samym roku erygowano tutaj cerkiew, co może świadczyć o dużo wcześniejszym, przedkolacyjnym istnieniu osady.
W czasie wizytacji dekanalnej w 1761 r. zanotowano, że cerkiew wzniesiono przed kilkudziesięciu laty, a zatem była już drugą od czasu lokacji wsi. Sadząc z wyposażenia, zbudowano ją po 1720 r. Wewnątrz na ścianach wisiało 9 obrazów, zapewne z poprzedniego ikonostasu. Dach miała „pod trzema kopułami”. Dzwonnica znajdowała się na zrębie ścian babińca, nad wejściem do cerkwi. Posadzkę wewnątrz ułożono z kamieni, zaś w nawie umieszczono trzy okna, a w sanktuarium cztery. Miała ponadto „wspaniały” chór i carskie wrota „snycerskiej roboty, dobrze złotem i innymi farbami obmalowane” oraz ołtarz z monstrancją zamiast cyboriumi z obrazem Matki Boskiej Bolesnej. Wewnątrz znajdowały się jeszcze dwa boczne ołtarze z przedstawieniami Ducha Świętego i św. Onufrego. Cerkiew otaczał mur z dzikiego kamienia, w którym umieszczono dwie murowane bramki.

Na cmentarzu przycerkiewnym zachowały się trzy polskie groby Zeńczaków. Piotr Zeńczak zmarły w 1893 r. był w dobrach Czartoryskich leśniczym. Nie pozostały natomiast ślady po cerkwiach parafialnych, z których ostatnią, Świętego Ducha, zbudowano w 1831 r. Była to świątynia trójdzielna, częściowo drewniana, z murowanym (lub otynkowanym) sanktuarium. Rozebrano ją w 1950 r.

tekst Andrzej Potocki, fot. ze zbiorów Jana Deptucha

Materiał udostępniony przez redakatora naczelnego Skarby Podkarpackie

Map loading, please wait ...
No votes yet.
Please wait...