Ukazał się 41. tom Płaju

Tom rozpoczynający piątą dziesiątkę Płajów otwiera opracowanie Magdy Michniewskiej poświęcone drewnianym cerkwiom regionu Lapuş w północnej Rumunii — znacznie mniej znanym, a równie cennym jak słynne cerkwie marmaroskie. Odkrywczy charakter ma artykuł Macieja Śliwy, któremu udało się na podstawie starych map, przekazów historycznych, a także współczesnych zdjęć lotniczych nie tylko zrekonstruować wygląd szańca konfederatów barskich w Koniecznej w Beskidzie Niskim, ale nawet zlokalizować jego pozostałości w terenie. Bogusław Tomaszewski inwentaryzuje kolejne zapomniane znaki dawnej bieszczadzkiej granicy polsko-czechosłowackiej, a w innym tekście przedstawia perypetie związane z wytyczaniem granicy polsko-sowieckiej po 1945 r. Jerzy Montusiewicz zaś wyszukuje w gąszczach Gór Marmaroskich żeliwne słupki polsko-rumuńskie, których zostało już tam bardzo mało.

W tym tomie znajdzie czytelnik także dwa interesujące teksty wspomnieniowe. Czarnohora w śniegu to sentymentalna opowieść o tym, jak uprawiano narciarstwo wyczynowe przed osiemdziesięciu laty, a Gniew Czarnohory — przetłumaczona z dialektu huculskiego wstrząsająca relacja o dramatycznym odwrocie oddziału niemieckiego przez główny grzbiet czarnohorski u schyłku zimy 1944 r.Warto również przeczytać dwa inne świadectwa z Huculszczyzny pokazujące, jak wyglądały w oczach samych Hucułów sprawy znane nam już z wcześniejszych artykułów w „Płaju” : budowa Muzeum Huculskiego w Żabiu Ilci oraz działalność pułkownika Norberta Okołowicza. Pozwalają wyzbyć się w myśleniu i pisaniu o tamtych stronach i czasach polonocentryzmu, którym często grzeszymy. Z pozostałych tekstów polecamy artykuł Zbigniewa Kaszuby, który opisuje jakie perypetie mogą wiązać się z ułożeniem kamiennej posadzki w odbudowywanej cerkwi w Łopience.
Spis treści tomu 41

Magdalena Michniewska, Drewniane cerkwie regionu Lăpuş;
Maciej Śliwa, Konfederacka „stolica”;
Bogusław Tomaszewski, Bieszczadzki ślad przedwojennej granicy;
Jerzy Montusiewicz, Pięć nieznanych polsko-rumuńskich znaków granicznych;
Bogusław Tomaszewski, Wytyczenie polsko-radzieckiej granicy państwowej na odcinku bieszczadzkim;
Zbigniew Sikora, W poszukiwaniu śladów dawnych Sianek;
Damian Markowski, Czystka etniczna ludności polskiej Karpat Wschodnich i Podkarpacia (luty–wrzesień 1944). Zarys problematyki;
Władysław Schmidt, Czarnohora w śniegu;
Dmytro Biłohołowy, Gniew Czarnohory;
Petro Hryhorczuk, Norbert Okołowicz – przyjaciel Huculszczyzny. W 120. rocznicę urodzin;
Jarosław Zełenczuk, Petro Hryhorczuk, Z historii Muzeum Huculszczyzny w Żabiu Ilci;
Grzegorz Rąkowski, Jaruzelscy i Cybulscy nad Czeremoszem;
Adam Bartosz, Cygańscy twórcy z Podtatrza;
Adam Bartosz, Bobowskie wesele na Brooklynie;
Z.K. Łopienka – kłopoty z kamieniem;
Miscellanea;
Fotografie barwne I-XVI.

ŹRÓDŁO: Towarzystwo Karpackie

No votes yet.
Please wait...